اولین پیش شماره از نشریه مجازی کانون معرفت رضوی نشریه مجازی کانون معرفت رضوی

به مناسبت دهه با سعادت کرامت
 علاقه:

 

 

 

 

دهه کرامت

به نام خدایی که خاک آفرید 

کزان خاک انسان پاک آفرید

 

 

دهه ای که با تولدکریمه اهل بیت شروع می‌شود و با تولد رئوف اهل بیت به اتمام می‌رسد

همان روزهای ابتدایی دهه اول ماه ذی القعده که همزمان با ولادت بانوی بزرگوار حضرت معصومه (س)در ۱ ذی القعده آغاز و با ولادت برادر عظیم الشان ایشان امام رضا (ع) در ۱۱ ذی القعده پایان می‌یابد

این دهه باشکوه که نام دهه کرامت به خود گرفته است امری است که موجبات شادی را در جمهوری اسلامی ایران به ارمغان آورده است چرا که روزهای ۱ ذی القعده به عنوان روز دختر

 

۵ ذی القعده نیز روز بزرگداشت احمدبن موسی بن جعفر معروف به شاهچراغ

و۹ ذی القعده روز عفاف و حجاب نام گذاری شده است

و ۱۱ ذی القعده نیز روز ولادت با سعادت امام رضا علیه السلام می‌باشد.

 

 

مذهب تقدس یافته و اکمل شیعه مملو از کرامات و منش های گهرباریست که ائمه اطهار به دین مقدس اسلام هبه کرده اند و موجبات قوام و دوام دین مبین اسلام شده اند

مومنان واقعی خصلت هایی دارند که برگرفته از قرآن کلام خدا و پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) او هست و زمان و مکان امروزی ما چیزی در سعادت نیست مگر سیر در تعالیم دینی و انسانی که راه سعادت را چراغ راه هستند

 

امام رضا (علیه السلام) در این باره می فرمایند:

لا یکون الْمؤْمن مؤْمناً حتّى یکون فیه ثلاث خصالٍ سنّةٌ منْ ربّه و سنّةٌ منْ نبیّه و سنّةٌ منْ ولیّه فالسّنة منْ ربّه کتْمان سرّه قال اللّه عزّ و جلّ عالم الْغیْب فلا یظْهر على غیْبه أحداً إلاّ من ارْتضى منْ رسولٍ و أمّا السّنّة منْ نبیّه ص فمداراة النّاس فإنّ اللّه عزّ و جلّ أمر نبیّه ص بمداراة النّاس فقال خذ الْعفْو و أْمرْ بالْعرْف و أعْرضْ عن الْجاهلین و أمّا السّنّة منْ ولیّه فالصّبْر فی الْبأْساء و الضّرّاء فإنّ اللّه عزّ و جلّ یقول و الصّابرین فی الْبأْساء و الضّرّاء أمّا السّنّة منْ ولیّه فالصّبْر فی الْبأْساء و الضّرّاء فإنّ اللّه عزّ و جلّ یقول

تا سه خصلت در مومن نباشد مومن واقعی نگردد یک راه و روش از پروردگارش و یک روش از پیغمبرش و یک روش از امامش روش الهی راز پوشیدن است که خداوند فرموده است؛خدا دانای غیب است و کسی را بر آن آگاه نگرداند مگر از پیغمبران آن را که از وی راضی باشد، و اما روشی که از پیغمبرش باید داشته باشد مدارا کردن با مردم است که خداوند عز و جل پیغمبر خود را به مدارا با مردم مامور کرد و فرمود: گذشت داشته باش و مردم را به نیکی وادار و از نادانان روی بگردان و اما روشی که از امام اش باید داشته باشد شکیبایی در گرفتاری و سختی است که خدای عز و جل میفرماید آنان که در گرفتاری ها و سختی ها شکیبا هستند .

 

این مقاله خلاصه ای از زندگینامه این امام بزرگوار را گویا میشود:

امام رضا (ع)ھشتمین امام شیعیان از سلاله پاک رسول خدا (ص)و ھشتمین جانشین پیامبر مکرم اسلام (ص)است. 

بنابر نظر مشھور مورّخان وی در یازدھم ذی القعده سال ۱۴۸ ھـ. ق، در مدینه منوّره متولد شد. 

نام مبارکش، علی، کنیه آن حضرت، ابوالحسن و دارای القاب متعددی از جمله؛ رضا، صادق، صابر، فاضل، قرة اعین المؤمنین و... ھستند اما مشھورترین لقب ایشان رضا به معنای خشنودی است. 

پدر بزرگوار امام رضا، امام موسی کاظم (ع)پیشوای ھفتم شیعیان بودند که در سال ۱۸۳ ھ.ق، به دست ھارون عباسی به شھادت رسیدند، و مادر گرامیشان نجمه (تکتم)نام داشت. 

 

امامت و وصایت حضرت رضا(ع) بارھا توسط رسول خدا(ص)پدر بزرگوار و اجداد طاھرینشان اعلام شده بود. به ویژه امام کاظم(ع)بارھا در حضور مردم، ایشان را به عنوان وصی و امام بعد از خویش معرّفی کرده بودند که به یک نمونه از آنھا اشاره می شود: از محمد بن اسماعیل بن فضل ھاشمّى چنین روایت شده است که گفت: بر امام موسى کاظم(ع)وارد شدم در حالى که ایشان به شدت مریض بودند، به حضرت عرض کردم: اگر خداى ناکرده براى شما اتّفاقى بیفتد- و خدا آن روز را نیاورد- به چه کسى رجوع کنیم 

امام بعد از شما کیست؟ 

فرمود: »به فرزندم علّى، نوشته او، نوشته من است، و او وصّى و جانشین من بعد از مرگم خواھد بود

امام رضا (ع)در مدینه، پس از شھادت پدر، امامت بر مردم را بر عھده گرفت، و به رسیدگى امور پرداخت، شاگردان پدر را به دور خودش جمع کرد و به تدریس و تکمیل حوزه علمیه جدش امام صادق (ع)مشغول شد و در این راستا گام ھاى بزرگ و استوارى برداشت. 

 

پس از شھادت امام کاظم(ع)که در سال ۱۸۳ ھـ ق رخ داد، آغاز امامت حضرت رضا(ع)شروع شد، و با توجه به این که ھارون( پنجمین خلیفه عباسى )در سال ۱۹۳ از دنیا رفت، ده سال از امامت حضرت رضا(ع)معاصر زمان ھارون بود. 

مدت امامت حضرت رضا(ع)حدود ۲۰ سال طول کشید، که ۱۷ سال آن در مدینه و سه سال آخر آن در خراسان گذشت. 

 

برخی از کتب مانند (ائمتنا از علی محمد علی دخیل، ج2، ص76) 

برای حضرت سه همسر نوشته اند ولی اکثریت به این مسئله نپرداخته اند و اگر هم پرداخته اند همان یک همسر را ذکر نموده اند.

بنا به گفته علی دخیل نام همسران حضرت عبارتند از:

_ سبیکه و برخی گفته اند سکینه و برخی او را خیزران گفته اند و برخی هم نام او ریحانه معرفی کرده اند که در هر صورت این خانم عظیم الشأن و مؤمنه از خانواده ماریه قبطیه همسر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بوده است که از این همسر مؤمنه امام جواد علیه السلام متولد شده است.

 

ـ ام حبیبه دختر مأمون عباسی که مأمون او را به انگیزه سیاسی به ازدواج امام رضا علیه السلام درآورد ولی به خانه حضرت راه نیافت و شواهد تاریخی نیز حکایت می کنند که ام حبیبه همچنان دوشیزه باقی ماند.

 

آقای معینی و ترابی در کتاب امام رضا علیه السلام منادی توحید می نویسد: امام رضا علیه السلام دارای چند کنیز بود ولی به عنوان همسر مورخان تنها یک همسر را ذکر کرده اند و اگر در برخی از عبارات تاریخ آمده که حضرت با ام حبیبه دختر مأمون ازدواج نموده از هویت همسر سوم اطلاعی در دست نیست.

 

 

در مورد تعداد فرزندان آن حضرت اختلاف وجود دارد، برخی امام جواد(ع)را تنھا فرزند ایشان دانسته (مادر ایشان خیزران نام دارد)و گروھی نیز فرزندان دیگری را برای حضرتشان برمیشمارند. 

در تعداد و اسامی فرزندان امام رضا(ع)نقل ھای مختلفی وجود دارد؛ گروھی آنھا را پنج پسر و یک دختر، به نام ھای محّمد قانع، حسن، جعفر، ابراھیم، حسین و عایشه ذکر کرده اند

ھمچنین در نقلی شیخ صدوق در سلسله سند روایتی از فاطمه به عنوان یکی از دختران آن حضرت نام برده است

اما شیخ مفید بر این عقیده است، که امام ھشتم(ع)فرزندی جز امام جواد(ع)نداشتند.

ابن شھرآشوب و طبرسى نیز بر این عقیده بوده اند

 

فضائل ایشان از نگاه بزرگان شیعه بدین گونه بوده است که:

امام رضا(ع)ھمانند دیگر امامان معصوم دارنده تمام کمالات و فضایل اخلاق انسانی در مرتبه اعلی است. به گفتۀ آنان، او آن چنان در قلّه شکوھمند کمال و فضیلت قرار دارد که نه تنھا دوستان و پیروانش او را ستوده اند، بلکه دشمنان کینه توز و سرسخت ھم به مدح و ستایش او پرداخته اند. 

درباره اوصاف اخلاقی آن حضرت ابراھیم بن عباس می گوید: 

ھرگز ندیدم که امام رضا(ع)به کسی یک کلمه جفا کند و ندیدم که سخن شخصی را قطع کند و ندیدم که نیازمندی را از درگاه خویش رد کند. او ھرگز در حضور افراد تکیه نمیداد و ھرگز او را ندیدم که با صدای بلند بخندد بلکه خنده اش تبسم و لبخند بود. وقتی که کنار سفره می نشست، ھمه خدمت کاران و غلامان را کنار سفره می نشاند 

 

این امام بزرگوار که سیره و کردار ایشان راهنمای راه دین انسانیت است درباره ویژگی های ده گانه عاقل می فرمایند :

« لا یتمّ عقْل امْرء مسْلم حتّى تکون فیه عشْر خصال: ألْخیْر منْه مأمولٌ. 

و الشّرّ منْه مأْمونٌ. 

یسْتکْثر قلیل الْخیْر منْ غیْره، 

و یسْتقلّ کثیر الْخیْر منْ نفْسه. 

لا یسْأم منْ طلب الْحوائج إلیْه، 

و لا یملّ منْ طلب الْعلْم طول دهْره. 

ألْفقْر فى اللّه أحبّ إلیْه من الْغنى. 

و الذّلّ فى اللّه أحبّ إلیْه من الْعزّ فى عدوّه. 

و الْخمول أشْهى إلیْه من الشّهْرة. 

ثمّ قال(علیه السلام): ألْعاشرة و ما الْعاشرة؟ 

قیل له: ما هى؟ 

قال(علیه السلام): لا یرى أحدًا إلاّ قال: هو خیْرٌ منّى و أتْقى ».

عقل شخص مسلمان تمام نیست، مگر این که ده خصلت را دارا باشد:

1ـ از او امید خیر باشد. 

2ـ از بدى او در امان باشند. 

3ـ خیر اندک دیگرى را بسیار شمارد. 

4ـ خیر بسیار خود را اندک شمارد. 

5ـ هر چه حاجت از او خواهند دلتنگ نشود. 

6ـ در عمر خود از دانش طلبى خسته نشود. 

7ـ فقر در راه خدایش از توانگرى محبوبتر باشد. 

8ـ خوارى در راه خدایش از عزّت با دشمنش محبوبتر باشد. 

9ـ گمنامى را از پرنامى خواهانتر باشد. 

10ـ سپس فرمود: دهمى چیست و چیست دهمى؟ 

به او گفته شد: چیست؟ 

فرمود: احدى را ننگرد جز این که بگوید او از من بهتر و پرهیزکارتر است.

 

امام رضا(ع) پس از ھفده سال سکونت در مدینه و تبلیغ دین و ارشاد مردم، با نقشه و حیلۀ مأمون عباسی، راه خراسان را در پیش گرفت. 

آن حضرت پس از قبول اجباری ولایت عھدی مأمون و گذشت سه سال، در ۵۵ سالگی به دست مأمون خلیفه عباسی به شھادت رسید. 

در تعیین سال شھادت امام نقل ھای مختلفی به ثبت رسیده است. 

گروھی سال ۲۰۲ ھجری قمری را سال شھادت حضرت می دانند و عده ای سال ۲۰۳ ھجری قمری را اما مشھور، نظریه دوم است. 

در تعیین روز شھادت آن حضرت نیز اتفاق نظر نیست؛ 

مانند در روز جمعه از ماه رمضان ھفدھم ماه صفر و آخر ماه صفر در میان این نقل ھا، نظریه آخر؛ یعنی آخرین روز از ماه صفر، مشھورترین و قابل اعتمادترین نقل است. 

بنابراین، مشھورترین و قوی ترین نظریه در تاریخ شھادت آن حضرت، روز جمعه، آخرین روز ماه صفر سال ۲۰۳ ھجری قمری است.

 

‌در زیر می‌توانید به دیگر صفحات و مطالب ویژه این نشریه الکترونیکی مراجعه بفرمائید.

لیست اخبار صفحه :1